معرفی پایگاه پژوهشی میراث کشاورزی ایران
| آخرین بروزرسانی: 1404/1/30 |
لزوم تأسیس پایگاه میراث کشاورزی ایران
میراث فرهنگی از مفاهیم بسیار ارزشمند است اما مفهومی کاملاً واضح و روشن ندارد. شاید از دلایل اصلی آن افزایش سرعت پیشرفت و مدرنیزاسیون است.کنوانسیون میراث جهانی، میراث فرهنگی را شامل بناها و محوطههای تاریخی و طیف وسیعی از گونه های متنوع محوطهی باستان شناختی، میراث کشاورزی، میراث صنعتی، مناظر فرهنگی، راههای تاریخی و امثال آن دانسته است. پهنه فرهنگی و جغرافیایی ایران نیز تقریباً محمل گونههای گستردهای از انواع میراث شناخته شده است. تعدادی از آنها شناسایی و ثبت شدهاند و در حال حفاظت هستند و تعدادی دیگر نیز شناسایی نشده و یا گاهاً مسیر درست و علمی رادر ثبت و حفاظت نپیمودهاند. یکی از آنها مجموعه آثاری ذیل عنوان میراث کشاورزی هستند که در اقلیمهای مختلف ایران حضور دارند و بنا بر جغرافیا و فرهنگی اندکی با یکدیگر متفاوت به نظر می رسند. میراث کشاورزی شامل مجموعه آثار ملموس و ناملموسی است که در طول قرون متمادی بر پایه دانشهای بومی در تعامل انسان با طبیعت و در همکناری با آن به وجود آمده است. این آثار دارای دو ویژگی اصلی کالبدی و کارکردی هستند و شامل زیر نظامهای جعرافیایی، کالبدی، معماری، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی میشوند. این مجموعهها گاه دارای ماهیت باستان شناسانه بوده و همچنین در دوران معاصر نیز حضور دارند. در اسناد مکتوب حقوقی و تاریخی فرآوانی از جمله کتب تاریخی و جغرافیای تاریخی، سفرنامهها، وقفنامهها و مبایعهها و امثال آن دیده میشوند و گستره وسیعی از انواع دانشها را دربر میگیرند. ارکان مختلف حکومتها، دولتها و جوامع محلی در دورههای مختلف تاریخی به آنها وابسته بوده و زیست و معیشت این جوامع و نهادها بر پایه آنها شکل گرفته است. این نوع میراث شامل طیف متنوعی از قلعههای کشتخوانی، مزارع مسکون تاریخی، مازاریها، آسیابها، عصارخانهها، کبوترخانهها، برجهای دیدبانی، قنوات و شیوههای استحصال آب و آبیاری، باغات، کوشکها و عمارات اربابی، مراکز تاریخی پنبه پاککنی، تولید ابریشم و نوغانداری، کشتخوانهای کشاورزی سنتی و امثال آن میشود که عمر زیست اغلب آنها از هزارههای پیشین تا به هم اکنون میرسد. میراث کشاورزی آثار زندهای هستند که به گذشته توجه میکنند اما نگاه آنها به آینده بوده و برای حفاظت و تداوم آنها میبایست دایره وسیعی از دانشها را بکار بست. کشور ما در فرآیند حفاظت از میراث کشاورزی علیرغم تلاشهای صورت گرفته هنوز مسیر طولانی را در پیش دارد که نیازمند نگاه علمی و دقیق برپایه دانش روزآمد است و پاسخ به این نیاز نیز مستلزم مشارکت با مجامع علمی و دانشگاهی ملی و بین المللی است. بر همین اساس و با توجه به وجوه دانشی موجود در دانشگاهها، نخستین پایگاه مشارکتی با دانشگاههای مادر در کشور شکل گرفت و تفاهم نامه مشترکی با دانشگاه علم و صنعت ایران برای تأسیس پایگاه میراث کشاورزی ایران منعقد گردید. دانشگاهها میتوانند با بهرهگیری از منابع انسانی درخور، آزمایشگاهها، مراکز اسناد معتبر، امکانات روزآمد و پارکهای علمی و فناوری وظایف یک پایگاه پژوهشی موضوعی را به فعلیت برسانند و همچنین در زمینه ظرفیتسازی و آگاهیرسانی به جوامع فعال باشند. به نظر می رسد این تدبیر میتواند در کنار تبدیل و تنزل بسیاری از پایگاههای کنونی به واحدهای اداری شهرستانی و استانی در دهه گذشته به ارائه نوع جدیدی از پایگاه پژوهشی دست یازد که به اصل خود نزدیکتر و عملکرد آنها با پایگاههای دهه ۸۰ قایل مقایسه خواهد بود.
به همین منظور و در راستای بهرهمندی مستمر از خرد جمعی، تجربیات و توانمندیهای نهادهای علمی، فرهنگی و هنری کشور و به منظور توسعه و تقویت فعالیتهای پژوهشی و بنیانهای علمی تفاهمنامهای با موضوع تأسیس پایگاه پژوهشی موضوعی با عنوان"میراث کشاورزی ایران" بین دکتر علی دارابی قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و دکتر داود یونسیان رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران مبادله گردید. با تأسیس این پایگاه اقداماتی چون تدوین پرونده ثبت ملی و جهانی ملموس و ناملموس و تهیه طرحهای فنی و اجرایی و نظارت فنی بر موزههای مربوط به میراث کشاورزی ایران در اولویت قرار میگیرد. علاوه بر آن مستندسازی و تهیه بانک اطلاعاتی هدفمند و ایجاد مرکز اسناد و یک کتابخانه تخصصی و همچنین آموزش، آگاهیرسانی و ظرفیتسازی در مجامع علمی و جوامع محلی مرتبط از وظایف این پایگاه قلمداد می شود. کلیه موارد یادشده از طریق آزمایشگاه تحقیقاتی مطالعات میراث فرهنگی به عنوان بازوی علمی دانشگاه علم و صنعت ایران انجام خواهد شد و طرفین به طور مساوی و برابر از دانش فنی یا دستاوردهای تحقیقاتی حاصل از اجرای طرحهای پژوهشی و برنامههای آموزشی استفاده خواهند کرد.
[ ادامه مطلب ]
دفعات مشاهده: 170 بار | دفعات چاپ: 55 بار | دفعات ارسال به دیگران: 0 بار |
0 نظر