![]() |
خانم مهندس پریسا شهبازان، دانشجوی دوره دکتری این دانشکده در رشته مهندسی عمران گرایش ژئوتکنیک، 8 بهمن ماه سال 1404 از رساله خود تحت عنوان «ارزیابی روشهای کاهش ارتعاشات حاصل از خطوط ریلی سطحی و زیرزمینی در خاک با استفاده از مدلسازی سانتریفیوژی » به راهنمایی جناب آقای دکتر محمدرضا بازیار دفاع می نماید. |
|
چکیده این رساله به شرح زیر میباشد: سیستمهای ریلی به عنوان یکی از کارامدترین و پایدارترین سامانههای حمل و نقل، به دلیل مزایایی نظیر ظرفیت بالا و مصرف انرژی کمتر، نقش مهمی در توسعه زیرساختهای شهری و بین شهری ایفا میکنند. با این حال، عبور قطارها در خطوط ریلی سطحی و زیرزمینی منجر به تولید ارتعاشات و نویز قابل توجهی در محیط اطراف و توده خاک میشود که میتواند اثرات نامطلوبی بر سازههای مجاور، آسایش ساکنان و عملکرد تجهیزات حساس داشته باشد. از این رو در سالهای اخیر پژوهشگران متعددی به بررسی انتشار ارتعاشات ناشی از خطوط ریلی و ارائه روشهای موثر برای کاهش و کنترل آن در خاک پرداختهاند.در مطالعه حاضر با هدف بررسی انتشار و کاهش ارتعاشات حاصل از خطوط ریلی، 10 مدل سانتریفیوژی در قالب دو گروه تحقیق ساخته و آزمایشها انجام شده است. دسته اول آزمایشها به ارزیابی روش استفاده از اجرام سنگین در مجاورت خطوط ریلی سطحی جهت کاهش ارتعاشات خاک حاصل از عبور قطار اختصاص دارد. برای این منظور تعداد 6 مدل تحت بارگذاری با فرکانسهای مختلف (مجموعا 46 آزمایش دینامیکی) قرار گرفت. در دسته دوم آزمایشها، ابتدا انتشار ارتعاشات حاصل از خطوط ریلی زیرزمینی در خاک بررسی و سپس روشهایی برای کاهش ارتعاشات مذکور پیشنهاد شد و کارایی آنها مورد مطالعه واقع گردید. در این راستا نیز تعداد 4 مدل سانتریفیوژی ساخته و سپس بارگذاری با فرکانسهای تحریک مختلف (مجموعا 32 آزمایش دینامیکی) اعمال شد. نتایج دسته اول آزمایشها نشان میدهند استفاده از یک ردیف بلوک بتنی در مجاورت خطوط ریلی سطحی میتواند ارتعاشات خاک را، بسته به فرکانس ارتعاشات، بین 13 تا 52 درصد کاهش دهد اما کارایی این روش در فرکانسهای بالا نیازمند استفاده از بلوکهای با عرض زیاد است که اجرای آن در پروژههای واقعی دشوار و یا غیر ممکن است. در این شرایط نتایج نشان دادند با استفاده از دو ردیف اجرام بتنی، میتوان کارایی این سیستم کاهشی را تا حدود 39 درصد بهبود داد. در این میان قرار دادن دو دیوار بتنی بر روی سطح خاک، بین خطوط ریلی و نقاط دریافت کننده ارتعاش، بیشترین میزان کاهش ارتعاشات و وسیعترین محدوده فرکانسی متاثر را به دنبال داشت. بر اساس نتایج حاصل از دسته دوم آزمایشها، استفاده از یک لایه پوششی نرم دور جدار خارجی تونل، به عنوان یک روش موثر پیشنهاد شده در این پژوهش، میتواند ارتعاشات خاک را، بسته به فرکانس ارتعاشات و جنس ماده پوششی، بین 35 تا 66 درصد کاهش دهد. همچنین نتایج نشان دادند استفاده از یک لایه عایق نرم در داخل خاک و در زیر و اطراف نقطه دریافت کننده ارتعاشات واقع بر روی سطح خاک، ارتعاشات رسیده به نقطه مورد نظر را تا 72 درصد کاهش میدهد. بنابراین در شرایطی که هدف کاهش ارتعاشات رسیده به سازهای خاص باشد، روش مذکور میتواند راهکاری موثر در این زمینه باشد. کلمات کلیدی: مدلسازی سانتریفیوژی، کاهش ارتعاشات، خطوط ریلی سطحی و زیرزمینی، اجرام سنگین، لایه پوششی نرم دور جدار خارجی تونل، لایه عایق در اطراف نقطه دریافت کننده آدرس ایمیل: parisa_shahbazan civileng. |